پای دیابتی چیست
پای دیابتی به مجموعه‌ای از مشکلات و عوارضی گفته می‌شود که در اثر دیابت می‌توانند پا را در معرض آسیب، زخم، عفونت و در موارد شدیدتر مشکلات جدی‌تر قرار دهند. قند خون بالا در طولانی‌مدت می‌تواند به اعصاب و عروق آسیب برساند و در نتیجه احساس پا و خون‌رسانی آن را تحت تأثیر قرار دهد.
نکته مهم این است که پای دیابتی فقط به معنی وجود زخم نیست. ممکن است فرد هنوز هیچ زخمی نداشته باشد اما به دلیل کاهش حس، اختلال خون‌رسانی یا فشارهای مکرر، در معرض خطر ایجاد زخم قرار گرفته باشد.
بنابراین مراقبت از پای فرد مبتلا به دیابت باید قبل از ایجاد زخم آغاز شود. برای درک بهتر آسیبی که دیابت به فرد میزند باید دو مطلب زیر را بدانیم .
| ۱. آسیب عصبی یا نوروپاتی | ۲. اختلال خون‌رسانی | |
| دیابت کنترل‌نشده یا طولانی‌مدت می‌تواند به اعصاب محیطی آسیب برساند. یکی از نتایج این آسیب، کاهش حس در پاهاست. فرد ممکن است فشار، گرما، سرما، تاول یا حتی یک آسیب کوچک را به‌خوبی احساس نکند. در چنین شرایطی ممکن است یک آسیب ساده، بدون اینکه بیمار متوجه آن شود، ادامه پیدا کند و به زخم تبدیل شود. | دیابت می‌تواند با بیماری عروق محیطی همراه باشد و خون‌رسانی اندام تحتانی را کاهش دهد. خون‌رسانی مناسب برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی و همچنین کمک به مقابله با عفونت و ترمیم بافت ضروری است. به همین دلیل، وقتی کاهش حس با اختلال خون‌رسانی و فشار مداوم همراه شود، خطر ایجاد و مزمن شدن زخم بیشتر می‌شود. |
چرا یک زخم کوچک در پای دیابتی مهم است؟
یک خراش، تاول، ترک پوستی یا زخم کوچک ممکن است در فرد سالم به‌سرعت مورد توجه قرار بگیرد و مراقبت شود؛ اما در فرد مبتلا به دیابت، به‌خصوص اگر کاهش حس یا اختلال خون‌رسانی وجود داشته باشد، ممکن است آسیب برای مدتی پنهان بماند.
از طرف دیگر، ادامه فشار روی محل آسیب‌دیده می‌تواند مانع ترمیم مناسب شود.
بنابراین: زخم کوچک ≠ مشکل کوچک
هرگونه زخم یا آسیب پوستی جدید در پای فرد مبتلا به دیابت باید جدی گرفته شود و از نظر اندازه، عمق، عفونت، خون‌رسانی و فشار واردشده به ناحیه بررسی شود.